Dom Harcerza, pierwotnie Pawilon Towarzystwa Przeciwgruźliczego
1938
ul. Władysława Reymonta 18, w Parku Jordana
Informacje o obiekcie
Do rozwoju architektury modernistycznej przyczyniła się epidemia gruźlicy, choroby ciemnych i wilgotnych pomieszczeń, której idealnym środowiskiem rozwoju były przeludnione miasta epoki rewolucji przemysłowej. Pierwsze lekarstwo przeciwko tej chorobie wynaleziono dopiero podczas drugiej wojny światowej, szczepionkę zaś w połowie lat 50. XX wieku. Do tego czasu najważniejszym sposobem zapobiegania choroby było przebywanie na słońcu i świeżym powietrzu. Szczególnie ważne było zapewnienie kontaktu ze słońcem najmłodszym. W okresie międzywojennym w wielu krajach Europy tworzono sanatoria i prewentoria przeciwgruźlicze. Najważniejszą formą terapii w takich ośrodkach było leżakowanie na charakterystycznych werandach. Zakłady rozwijano w kurortach, jak Zakopane lub Rabka, najnowocześniejszy w Polsce był zaś zespół w Istebnej. Także w miastach wznoszono prewentoria, które służyły zapobieganiu rozwojowi choroby.
W 1935 roku Krakowskie Towarzystwo Przeciwgruźlicze podjęło starania o budowę prewentorium na terenie Parku Jordana. Projekt niedużego budynku opracowali Edward Kreisler i Czesław Boratyński, architekci pracujący dla miasta, zaangażowani w tym czasie przy realizacji Hali Targowej na Grzegórzkach oraz Muzeum Narodowego. Tym razem stanęli przed zadaniem realizacji niewielkiego budynku dla dzieci z ubogich rodzin. Zrealizowano podłużny, podpiwniczony, parterowy pawilon usytuowany wzdłuż ulicy Reymonta. Od strony wschodniej bryłę prewentorium zamyka wysunięty ku ulicy nieznacznie podwyższony ryzalit mieszczący dom dozorcy. Od zachodu budynek zamknięto ryzalitem skierowanym w stronę Parku Jordana i określającym kształt tarasu. W elewacjach wychodzących w stronę parku zastosowano obszerne przeszklenia.
W czerwcu 1938 roku w budynku zorganizowano po raz pierwszy półkolonie. W trakcie drugiej wojny światowej w budynku działała kawiarnia. Po wojnie budynek służył harcerstwu oraz pełnił funkcję domu kultury. W 2018 roku Młodzieżowy Dom Kultury „Dom Harcerza” został rozbudowany o nowe skrzydło po południowej stronie dziedzińca. Dwukondygnacyjny budynek mieści salę gimnastyczną oraz sale dydaktyczne, m.in. modelarskie i plastyczne.
Architektura więzi społecznych
Pawilon handlowy na osiedlu Złotego Wieku
Pawilon handlowo-usługowy oraz Klub Kuźnia, oddział Ośrodka Kultury im. Norwida
Szkoła Podstawowa nr 30 im. Kazimierza Pułaskiego
XVI Liceum Ogólnokształcące im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego
Projekt jest organizowany i sfinansowany w ramach programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju, realizowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Zadanie realizowane jest dzięki wsparciu Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, Inwestycji A2.5.1: Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju.