X Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej

Po 1956 roku Kraków był miejscem intensywnego rozwoju modernistycznej architektury szkolnej. Budynek X Licem imienia Komisji Edukacji Narodowej to jeden z najciekawszych tego typu projektów w mieście. Budynek przylegający do parku imienia Jalu Kurka zrealizowano na rzucie litery „U”, z trzema skrzydłami wokół dziedzińca umiejscowionego na przedłużeniu ulicy Zygmunta Wróblewskiego. Szkołę o osiemnastu klasach wyróżnia lekka żelbetowa konstrukcja z prefabrykatów. Do każdej klasy przylega szatnia i węzeł sanitarny – razem tworzą tzw. gospodarstwo przyklasowe. Innowacją są świetliki, które umożliwiają doświetlenie sal z dwóch stron. Górna kondygnacja została przesunięta względem parteru, dzięki czemu od strony dziedzińca utworzyła zadaszoną galerię. Przy wejściu kulisę kompozycji tworzy bryła sali gimnastycznej, której towarzyszy widownia. Projekt wyróżniają dodatkowo obszerne przeszklenia od strony dziedzińca oraz oryginalnie rozwiązana klatka schodowa. Duże okna tworzą wrażenie integracji budynku z jego bezpośrednim otoczeniem. Zbigniew Gądek, autor projektu szkoły, w swoich pracach sięgał po skosy i ekspresyjnie komponowane elementy żelbetowe budujące charakter jego projektów. Początkowo budynkowi miała towarzyszyć szkoła podstawowa i drugi otwarty w stronę parku dziedziniec. Krakowska „dziesiątka” pokazuje zwrot w architekturzeszkół, który dokonał się na fali zmian politycznych po 1956 roku. Po końcu stalinizmu zaczęto wznosić lekkie, przeszklone i otwarte na zieleń pawilony, którym często towarzyszyły nowoczesne kompozycje plastyczne.