Żłobek Samorządowy nr 13

Szybki rozwój Nowej Huty wymuszał ciągłe zmiany i innowacje w projektach. Powstawaniu kolejnych osiedli towarzyszyło sięganie po konstrukcje z prefabrykatów oraz stopniowe odchodzenie od początkowo dominującej estetyki realizmu socjalistycznego. Modernizacja i uproszczenia dotyczyły także projektów typowych, które powtarzano na wielu osiedlach. Przykładem tego zjawiska jest budynek Żłobka nr 13, który powstał w połowie lat 50. na osiedlu Centrum A 12. Projekt opracował Stefan Golonka, autor wielu budynków mieszkalnych wzniesionych po drugiej wojnie światowej na terenie całego Krakowa. Nowohucki żłobek był jedną z pierwszych jego realizacji; w 1956 roku otrzymał za nią nagrodę Komisji Urbanistyki i Architektury III stopnia.     

Podobnie jak w przypadku starszych o kilka lat projektów żłobków, które opracowała Marta Ingarden, budynek ma podłużny kształt i obejmuje dwie nadziemne kondygnacje zwieńczone stropodachem. Projekt Stefana Golonki wyróżniają obszerne przeszklenia i redukcja detalu. W elewacjach bocznych i tylnej zastosowano pasy pionowych okien ujętych w proste ramy; w otwierającej się ku ogrodowi elewacji frontowej – szerokie okna. Ponadto w narożnikach na pierwszym piętrze umieszczono loggie balkonowe. W ciągu dnia dzieci przebywały w pomieszczeniach od strony południowej, a w ciepłe dni, mogły korzystać z tarasu i ogrodu. Po północnej stronie umieszczono kuchnię, sanitariaty, biura. Żłobki i przedszkola wyposażano w opracowane dla dzieci meble i zabawki.

Projekt Stefana Golonki wykorzystano również, między innymi, w realizacji na osiedlu Hutniczym 5, gdzie obecnie działa Dom Pomocy Społecznej, i na osiedlu Uroczym 15 (obecnie Przedszkole Samorządowe Specjalne nr 100). Projekty realizowane w Nowej Hucie, w tym projekty budynków edukacyjnych i wychowawczych, były wykorzystywane też w innych dzielnicach Krakowa. Żłobek Samorządowy nr 18 przy ulicy Mazowieckiej 30a w Krowodrzy jest bliźniaczo podobny do Żłobka nr 7 z osiedla Zielonego, a Przedszkole nr 76 przy ulicy Emaus 29 na Zwierzyńcu to wariant Przedszkola nr 99 na osiedlu Stalowym 10.